قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
2338
تاريخ الفي ( فارسى )
و از جمله وقايع اين سال ، فوت قريش بن بدران صاحب موصل و نصيبين بود . مرض او آن بود كه چند روز از دهن و چشم و گوش او پياپى خون مىريخت تا آنكه از هم گذشت . بعد از فوت او ، پسرش ، شرف الدّولة بن قريش ، به جاى پدر در حكومت آن ديار استقلال يافت . . . . چون فخر الدّوله ابو نصر محمّد بن حمير ، كه از امراى كبار قريش بن بدران بود ، در موضع دارا مىبود بر فوت قريش و حكومت شرف الدّوله به جاى او اطلاع يافت ، بنى عقيل را جمع آورده متوجّه نصيبين گرديد و كس پيش اركان و اعيان دولت فرستاد كه : لايق آن است كه به جاى قريش بن بدران ، ابو المكارم مسلم بن قريش را امير سازيم . امّا چون شرف الدّوله خزانهء پدر را پيش از آمدن ايشان متصرّف شده بود و مردم تمام با او بيعت كرده بودند ، هيچ اثرى بر سعى فخر الدّوله مترتّب نشد . و چون مدبّر امور و متكفّل ابو المكارم مسلم بن قريش جابر بن نائب بود ؛ در اين وقت ، فخر الدّوله فرمود تا خواهر ابو المكارم مسلم بن قريش را به جابر « 1 » بن نائب دادند و دختر نصر بن منصور را به ابو المكارم مسلم . و غرض فخر الدّوله از اين وصلت استحكام ابو المكارم بود كه برادرش شرف الدّوله قصد او نتواند كرد . و از جمله وقايع اين سال ، فوت نصر الدّوله احمد بن مروان كرد « 2 » صاحب ديار بكر بود . مدّت حكومت او بر آن ديار ، از روى استقلال پنجاه و دو سال بود و ايّام حياتش هشتاد و پنج سال . و در اكثر تواريخ معتبره مسطور است كه از ملوك و سلاطين ، آن قدر فراغت و تنعّمى كه نصر الدّوله أحمد بن مروان را ميسّر شده بود ، هيچ احدى را از ملوك عشر عشير آن ميسّر نشد ؛ چه ، عادت او آن بود كه هركه قصد تسخير ولايت او مىنمود مىگفت كه آن مقدار مال كه خرج حرب آن بايد نمود به چندين مرتبه كمتر از آن از براى او مىفرستاد و ملايمت بسيار مىنمود كه آن شخص از سر ولايت او مىگذشت . بنابراين ، او هميشه در مقام عيش و فراغت مىبود . و او پانصد كنيز مغنيّه داشت كه كمتر ايشان را به پنج هزار دينار خريده بود و پانصد غلام صاحب حسن داشت و هميشه در مجلس او از آلات و ادوات و ظروف و أوانى طلا و نقره زياده از دويست هزار دينار مىبود و چندين دختر ملوك را به عقد نكاح خود درآورده و در مدّت حكومت خود يك كس را مصادره نكرد و يك وقت نماز از وى فوت نشده بود . و در وقت استيلاى طغرل بيگ بر عراق عرب از براى او هدايا و تحف بسيار فرستاد و از جمله چيزهاى نفيس كه از براى طغرل بيگ فرستاد جبل ياقوت بود كه هميشه بنى بويه به آن
--> ( 1 ) . م : حارث . ( 2 ) . ابن خلكان ترجمهء احوال وى را بهطور مبسوط آورده است ؛ - وفيات الأعيان ، ج 1 ، ص 159 .